|
|
|
 |
GÖKDELENİN BOYU |
|
| |
| |
Bu soru Kopenhagen' daki bir Üniversitenin fizik sınavından alınmıştır: "Bir gökdelenin yüksekli?ini... barometre ile nasıl bulursunuz, anlatınız."
ö?rencilerden birinin cevabı : " Barometrenin ucuna bir ip ba?larsınız. sonra gökdelenin tepesinden asıp sallarsınız. Barometre yere de?di?inde ipin boyuyla barometrenin boyunun toplamı gökdelenin yüksekli?ini verecektir."
Bu oldukca orjinal cevap hocayı çileden çıkartmaya yetti ve ö?renci dersten kaldı. Ö?renci cevabının do?rulu?u konusunda itirazda bulundu ve Üniversite durumu çözmek için başka bir hoca gönderdi.
Bu noktada ö?renci hakkında ne düşünürdünüz? Sizin kararınız ne olurdu ? Çocuk kalmalı mı geçmeli mi ?
Yeni hoca, cevabın aslında do?ru oldu?una fakat kayda de?er bir fizik bilgisinin varlı?ını göstermedi?ine karar verdi. Sorunu çözmek üzere ; Ö?rencinin en azından asgari bir temel fizik bilgisi olup olmadı?ını anlamak için ona altı dakika vererek sorunun sözlü cevabını vermesi kararını aldı. İlk beş dakika genç sessizli?e gömüldü. Alnı düşünceden kırış kırış olmuştu. Hoca zamanın tükenmekte oldu?unu hatırlattı?ında genç çesitli cevaplarının oldu?unu fakat hangisini kullanaca?ına karar veremedi?ini söyledi. Tekrar acele etmesi tavsiye edilince genç şöyle cevapladı:
"İlk olarak, barometreyi gökdelenin tepesine çıkartıp kenarından aşa?ı bırakıp yere inene kadar geçen süreyi ölçersiniz. Binanın yüksekli?i (H==0.5 x g x t kare) formülü uygulanarak hesaplanabilir. Fakat barometre için kötü bir seçim..."
" Veya güneş parlıyorsa, barometrenin yüksekli?ini ölçersiniz. Sonra onu bir yere dikip gölge uzunlu?unu ve sonra da gökdele - nin gölge uzunlu?unu ölçebilirsiniz. Bundan sonrası basit bir orantıyı çözmek olacaktır"
"Fakat bu konuda çok bilimsel bir cevap istiyorsanız barometrenin ucuna bir sicim ba?layıp onu bir sarkaç gibi sallandırabilirsiniz ; önce yer seviyesinde daha sonra da gökdelenin tepesinde. Yüksekligi T==2pi kare kvk (I /g)formülündeki farktan yararlanarak bulabilirsiniz."
"Yahut da gökdelenin dışarısında bir yangın çıkış merdiveni varsa barometreyi bir cetvel gibi kullanarak yukarıya çıkarken gökdelenin boyunu barometre yüksekli?i biriminden sayıp bunları toplayabilirsiniz."
"E?er ille de sıkıcı ve ortodoks olmak istiyorsanız, tabii ki barometre ile gökdelenin tepesindeki ve yer seviyesindeki basıncı ölçer milibar cinsinden çıkan farkı feet'e çevirebilirsiniz ve yüksekli?i bulursunuz."
"Ancak bizler daima zihnin ba?ımsızlı?ı ve bilimsel metodlar kullanma konusunda teşvik edildi?imiz içindir ki en iyi yol şüphesiz hademenin kapısını çalmak ve yeni bir barometre isteyip istemedi?ini sorarak gökdelenin yüksekli?ini söylemesi durumunda ona bu barometreyi verece?imizi söylemek olurdu."
?imdi genci dinledikten sonra hala aynı şeyi mi düşünuyorsunuz ? Geçmeli mi kalmalı mı ?
Ö?rencinin adı : Niels Bohr, Fizik'te nobel ödülü kazanan tek Danimarkalı |
| |
|
|
| |
|
